wpi logo www.weeronderweg.eu logo
De weerkundige begeleiding PDF Print E-mail
Written by Jacob Kuiper   
Tuesday, 21 September 2010 20:56

De weerkundige begeleiding

Omdat het weer, en met name de luchtstromingen op diverse hoogten in de atmosfeer, de belangrijkste factor voor het eindresultaat vormt, is een gedetailleerde meteorologische begeleiding van een ballonteam veelal doorslaggevend bij het succes op een hoge plaats in het eindklassement. Meerdere ballonteams hebben daarom eigen meteorologen in hun ‘grond-team’ opgenomen. Via moderne communicatiemiddelen, zoals satelliettelefoon, staan de ballonvaarders in direct contact met het team op de grond. Tijdens de Gordon Bennet kunnen kleine verschillen in de berekende route, de doorslag geven om op een podiumplek te eindigen of juist niet. De meteorologen gebruiken verschillende computermodellen en proberen hun ‘buitenlandse’ collega’s steeds een stap voor te zijn. Eigenlijk is de ballonrace daarom niet alleen een wedstrijd tussen de piloten maar ook tussen de meteorologenteams onderling.

De begeleidende meteorologen moeten precies weten hoe het gedrag van de ballon is, tijdens de daglichtperiode en in de nachtelijke uren. Ze moeten inzicht hebben in de steeds wijzigende luchtstromingen in de onderste 4 a 5 kilometer van de atmosfeer, over een gebied van 3000 bij 3000 km en dat over een periode tot 90 uur vooruit. De hulp van moderne computermodellen is daarbij onontbeerlijk. Toch blijft de mens in dit proces een zeer belangrijke factor, juist daar waar het het waarschuwen voor gevaarlijke situaties betreft. Ijsaanzetting in wolken die onderkoelde deeltjes bevatten, en onweer zijn enkele van die gevaren. Ook moet rekening worden gehouden met het feit dat de ballon zo kort mogelijk boven grote zeegebieden terecht zal komen. Daarnaast zijn niet alle gebieden in Europa wedstrijdgebied. Voorkomen moet worden dat men buiten het wedstrijd-area terecht komt, waarbij diskwalificatie zou volgen. Ook het landen midden overdag in een gebied waar door hoge temperaturen nog sterke thermiek heerst, moet zoveel mogelijk worden vermeden.

Het Nederlandse team, Jurg en Van Houten wordt al vele jaren begeleid door twee ervaren luchtvaartmeteorologen. Ab Maas en Jacob Kuiper zijn ook dit jaar in het Nederlandse team de weerkundige begeleiders. Maas, oud-KNMI luchtvaartmeteoroloog is sinds 2000 bij de Gordon Bennett begeleiding betrokken. Ondergetekende kreeg in 1995 in de Verenigde Staten voor het eerst de kans om met dit type ballonwedstrijden ervaring op te doen. In het dagelijks werk is het contact met (hetelucht)ballonvaarders een van zijn taken in de weerkamer van het KNMI. Het begeleiden van een Gordon Bennet team is voor mij een van de meest uitdagende gebeurtenissen op het gebied van meteorologische diensten, iets waar ik graag een wat vakantiedagen voor opneem. Het meedraaien in het team is voor de meteorologen een eervolle taak, waarbij commerciële aspecten in het geheel ontbreken.

Op www.weeronderweg.eu hoop ik u voor, tijdens en na de wedstrijd op de hoogte te houden van belangrijke ontwikkelingen. Blijf daarom regelmatig de updates van het blog in de gaten houden.

Jacob Kuiper